Czym są odpusty i jak je zdobyć?

Dar odpustu ukazuje pełnię miłosierdzia Bożego, które ujawnia się przede wszystkim w sakramencie pokuty i pojednania.

Ta starożytna praktyka, wokół której nie brakło w przeszłości nieporozumień, powinna być odpowiednio zrozumiana i przyjęta.

Pojednanie z Bogiem, choć jest darem Bożego miłosierdzia, wiąże się z procesem, w którym człowiek uczestniczy przez osobisty wysiłek, a Kościół przez sprawowanie swojej funkcji sakramentalnej. Centralnym etapem tej drogi do pojednania jest sakrament pokuty, ale nawet po uzyskaniu za jego pośrednictwem przebaczenia grzechów człowiek jest nadal naznaczony przez «pozostałości» grzechu, które nie pozwalają mu otworzyć się całkowicie na łaskę. Dlatego potrzebuje oczyszczenia i całkowitej odnowy mocą łaski Chrystusa, w której uzyskaniu pomaga mu wydatnie dar odpustu.

Przez odpust rozumie się «darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zgładzone już co do winy. Dostępuje go chrześcijanin odpowiednio usposobiony i pod pewnymi, określonymi warunkami, za pośrednictwem Kościoła, który jako szafarz owoców odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela zadośćuczynienie ze skarbca zasług Chrystusa i świętych» («Enchiridion indulgentiarum, Normae de Indulgentiis», Libreria Editrice Vaticana 1999, s. 21; por. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1471).

Aby móc rzeczywiście uzyskać odpust trzeba mieć przynajmniej intencję zyskania odpustu oraz wypełnić w określonym czasie i we właściwy sposób nakazane czynności, zgodnie z brzmieniem udzielenia, uzyskanie bowiem odpustów wymaga spełnienia określonych warunków i wykonania określonych dzieł.

 

Odpust jest cząstkowy albo zupełny, zależnie od tego, czy uwalnia od kary doczesnej należnej za grzechy w części lub w całości.

 

Odpust zupełny można uzyskać tylko jeden w ciągu dnia. Jednakże w momencie śmierci wierny może uzyskać odpust zupełny, chociażby tego dnia zyskał już inny odpust zupełny.

 

Do uzyskania odpustu zupełnego wymaga się wykonania dzieła obdarzonego odpustem, oraz wypełnienia trzech następujących warunków:

– spowiedź sakramentalna

– Komunia eucharystyczna

– modlitwa w intencjach Ojca ¦świętego. (UWAGA! Nie chodzi tutaj o modlitwę za Papieża, ale o modlitwę w tych intencjach, w których aktualnie się Papież modli. W ten sposób siła modlitwy Papieża jest zwielokrotniona poprzez pomoc modlitewną milionów (!) chrześcijan na świecie)

 

Ponadto wymaga się wykluczenia wszelkiego przywiązania do grzechu nawet powszedniego. Jeśli brakuje pełnej tego rodzaju dyspozycji, albo nie zostaną spełnione wyliczone warunki, wtedy odpust będzie tylko cząstkowy.

 

Wierni mogą uzyskać odpust zupełny wypełniając opisane wyżej warunki i spełniając następujące dzieła obdarzone odpustem:

adoracja Najświętszego Sakramentu trwająca przynajmniej przez pół godziny,

pobożne przyjęcie – choćby tylko przez radio – Błogosławieństwa Papieskiego udzielanego Miastu i ¦światu,

nawiedzenie cmentarza w dniach od 1 do 8 listopada połączone z modlitwą – choćby tylko w myśli – za zmarłych (odpust ten może być ofiarowany tylko za dusze w czyśćcu cierpiące),

pobożny udział w obrzędzie liturgicznym w Wielki Piątek i ucałowanie krzyża,

udział w ćwiczeniach duchowych trwających przynajmniej przez trzy dni,

publiczne odmówienie Aktu Wynagrodzenia w uroczystość Najświętszego Serca Jezusowego,

publiczne odmówienie Aktu poświęcenia rodzaju ludzkiego Chrystusowi Królowi w uroczystość Chrystusa Króla,

w uroczystość Apostołów Piotra i Pawła, każdy, kto pobożnie używa przedmiotu religijnego (krzyża, różańca, szkaplerza, medalika) poświęconego przez Papieża lub Biskupa i w tym dniu odmówi Wyznanie Wiary,

wysłuchanie w czasie misji kilku kazań i udział w uroczystym ich zakończeniu,

przystąpienie po raz pierwszy do Komunii lub udział w takiej pobożnej ceremonii,

odprawienie pierwszej Mszy św. lub pobożne uczestnictwo w niej,

odmówienie różańca w kościele, w rodzinie, we wspólnocie zakonnej (należy odmówić przynajmniej jedną część, jednakże pięć dziesiątek w sposób ciągły, z modlitwą ustną należy połączyć pobożne rozważanie tajemnic, w publicznym odmawianiu tajemnice winne być zapowiadane zgodnie z zatwierdzoną miejscową praktyką, w odmawianiu prywatnym wystarczy, że wierny łączy z modlitwą ustną rozważanie tajemnic);

odnowienie przez kapłana w 25-, 50-, 60-lecie święceń kapłańskich postanowienia wiernego wypełniania obowiązków swojego powołania, uczestniczenie w Mszy św. jubileuszowej,

czytanie Pisma św. z szacunkiem należnym słowu Bożemu, przynajmniej przez pół godziny,

nawiedzenie Kocioła, w którym trwa Synod diecezjalny i odmówienie tam „Ojcze nasz” i „Wierzę”,

odmówienie w sposób uroczysty hymnu „Przed tak wielkim Sakramentem” w Wielki Czwartek,

odmówienie tego samego hymnu w uroczystość Bożego Ciała,

publiczne odmówienie hymnu „Ciebie Boże wielbimy” w ostatnim dniu roku,

publiczne odmówienie hymnu „Przybądź Duchu” w Nowy Rok i w Zesłanie Ducha świętego,

pobożne odprawienie Drogi Krzyżowej (przed stacjami prawnie erygowanymi, połączone z rozważaniem Męki i ¦śmierci Chrystusa i przechodzeniem od stacji do stacji; w publicznym odprawianiu wystarczy przechodzenie prowadzącego),

pobożne nawiedzenie Kościoła w święto tytułu i dnia 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli) i odmówienie „Ojcze nasz” i „Wierzę”,

pobożne nawiedzenie Kościoła lub ołtarza w dniu jego konsekracji i odmówienie „Ojcze nasz” i „Wierzę”,

pobożne nawiedzenie Kościoła w Dniu Zadusznym i odmówienie „Ojcze nasz” i „Wierzę” (odpust ten może być ofiarowany tylko za dusze w czyśćcu cierpiące),

pobożne nawiedzenie Kościoła lub kaplicy zakonnej w święta Założyciela i odmówienie „Ojcze nasz” i „Wierzę”,

udział w czynności świętej, której przewodniczy wizytator w czasie odbywania wizytacji pasterskiej,

odnowienie przyrzeczeń chrztu św. w czasie nabożeństwa Wigilii Paschalnej lub w rocznicę swego chrztu,

pobożne nawiedzenie jednej z czterech patriarchalnych bazylik rzymskich i odmówienie tam „Ojcze nasz” i „Wierzę” w: święto tytułu, jakiekolwiek święto nakazane, raz w roku w innym dniu wybranym przez wiernego,

udział w świętych czynnościach sprawowanych w kościołach stacyjnych w Rzymie w określonych dniach roku zaznaczonych w Mszale Rzymskim,

w momencie śmierci, o ile wierny miał za życia zwyczaj odmawiania jakichkolwiek modlitw (w tym wypadku wymieniony warunek zastępuje trzy zwyczajne warunki uzyskania odpustu zupełnego), dla uzyskania tego odpustu chwalebną rzeczą jest posługiwać się krucyfiksem lub krzyżem.

 

Odpust cząstkowy jest oznaczany bez określania dni lub lat. Kryterium miary tego odpustu stanowi wysiłek i gorliwość, z jaką ktoś wykonuje dzieło, do którego odpust jest przypisany. Mianowicie zyskującemu odpust, Kościół przydziela ze swego skarbca tyle darowania kary doczesnej, ile on sam jej otrzymuje przez wykonanie dobrej czynności.

 

Stąd tym więcej będzie darowania, im więcej gorliwości okaże osoba zyskująca odpust. Odpust cząstkowy można uzyskać kilka razy dziennie, chyba, że co innego jest wyraźnie zaznaczone.

 

Niektóre modlitwy i praktyki, do których przywiązane są odpusty cząstkowe:

Anioł Pański,

Duszo Chrystusowa,

Wierzę w Boga,

Psalm 129,

Litanie zatwierdzone dla całego Kościoła (obecnie 6),

Pomnij o Najdobrotliwsza Panno Maryjo,

Wieczny odpoczynek, Witaj Królowo,

Pod Twoją obronę,

Ciebie Boga wysławiamy,

O Stworzycielu Duchu przyjdź,

Magnificat, odmawianie Różańca św.,

odprawienie Drogi Krzyżowej,

nawiedzenie Najświętszego Sakramentu,

odwiedzenie Kościoła lub cmentarza z modlitwą za Ojca św. i zmarłych

uczynienie znaku Krzyża św.

Wskazane jest, ale nie konieczne, aby przystąpić do spowiedzi sakramentalnej, a zwłaszcza do komunii św. i pomodlić się w intencjach papieskich w tym samym dniu, w którym dokonuje się dzieła związanego z odpustem; wystarczy jednak, jeśli dopełni się tych pobożnych obrzędów i modlitw w okresie kilkunastu (ok. 20) dni przed lub po dziele odpustowym.

 

Wybór modlitwy do odmówienia w intencjach papieskich pozostawia się wiernym, ale zaleca się „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”. Dla uzyskania kilku odpustów zupełnych wystarczy jedna spowiedź sakramentalna, ale dla każdego z osobna wymagana jest komunia św. i modlitwa w intencjach papieskich.

 

Jeżeli do uzyskania odpustu związanego z jakimś dniem wymagane jest nawiedzenie Kościoła lub kaplicy, to można go dokonać od południa dnia poprzedzającego, aż do północy kończącej dzień oznaczony.

 

W przypadku osób, którym rzeczywiste przeszkody uniemożliwiają spełnienie przepisanych dzieł i warunków, spowiednicy mogą je zmienić (oczywiście nie dotyczy to obowiązku wyrzeczenia się grzechu, także powszedniego).

 

Odpusty można zawsze uzyskać dla samego siebie lub dla dusz osób zmarłych, nie można natomiast uzyskać ich dla innych osób żyjących na ziemi.

 

Wiem, że komuś może wydać się przydługie to moje wyjaśnienie, ale myślę, że tak mało wiemy o możliwościach odpustu, a tak wiele można zyskać, iż warto pogłębić swoją wiedzę na ten temat.

 

Ks. Proboszcz